Wat heb je nodig?
2 identieke doorzichtige rechte plastic bakjes van ongeveer 500 ml
4 even grote ijsblokjes
100 g boetseerklei
400 ml kraanwater als voorraad; vul per bakje tot de gemeten hoogte van 2 cm
2 elastiekjes
1 liniaal
1 dienblad
- Veiligheid
Een volwassene houdt toezicht op het werken met water en kleine ijsblokjes. Leg een dienblad onder de bakjes, veeg morswater op en eet de proefijsblokjes niet. Gebruik latexvrije elastieken bij latexallergie en houd ze uit de buurt van ogen.
- Stappenplan
1
Maak in bakje A een eiland van klei dat ruim boven het water uitsteekt. Laat bakje B leeg. Zet beide bakjes op hetzelfde vlakke dienblad.
2
Schenk in elk bakje water tot 2 cm hoogte. Het klei-eiland neemt onder water ruimte in: daarom vergelijk je later uitsluitend de verandering ten opzichte van het eigen beginpeil van elk bakje, niet de twee eindhoogtes onderling.
3
Leg twee ijsblokjes op het droge eiland in A, zodat hun smeltwater in het bakje kan lopen. Leg tegelijk twee even grote ijsblokjes drijvend in B.
4
Schuif bij beide bakjes meteen een elastiekje op de hoogte van de waterspiegel en meet de afstand van de bodem tot het water.
5
Laat alles op dezelfde plek staan tot al het ijs gesmolten is. Lees de nieuwe waterhoogte bij beide bakjes af.
6
Vergelijk de verandering ten opzichte van het eigen beginstreepje: stijgt het peil bij landijs, drijfijs, beide of geen van beide? Een kleine verandering in B kan komen door meetfouten of verschil in ijs en water.
- Waarom werkt dit?
Drijvend ijs duwt eerst al ongeveer zoveel water opzij als zijn gewicht. Na smelten neemt het smeltwater ongeveer die al verdrongen plaats in. IJs op land duwt het water niet van tevoren opzij; het smeltwater komt er later bij. In echte oceanen beïnvloeden onder meer watertemperatuur en zoutgehalte het exacte peil.
Wat heb je nodig?
2 identieke doorzichtige rechte plastic bakjes van ongeveer 500 ml
4 even grote ijsblokjes
100 g boetseerklei
400 ml kraanwater als voorraad; vul per bakje tot de gemeten hoogte van 2 cm
2 elastiekjes
1 liniaal
1 dienblad
- Veiligheid
Een volwassene houdt toezicht op het werken met water en kleine ijsblokjes. Leg een dienblad onder de bakjes, veeg morswater op en eet de proefijsblokjes niet. Gebruik latexvrije elastieken bij latexallergie en houd ze uit de buurt van ogen.
